Konut kredisiyle ev almayı düşünüyorsanız, bankadan ön değerlendirme almaktan ekspertize, tapuda ipotek tescilinden DASK'a kadar sürecin her adımını sade bir dille anlattık.
Kendi evine sahip olmak, çoğu aile için hayatın en büyük kararlarından biridir ve bu karar çoğu zaman bir konut kredisiyle birlikte verilir. Kredi, birikimin yetmediği yerde yolu açar; ancak süreci önceden bilmediğinizde beğendiğiniz evi kaçırabilir ya da beklemediğiniz masraflarla karşılaşabilirsiniz. Bu yazıda, krediyle ev almayı düşünenlerin bilmesi gereken temel adımları sırasıyla ele aldık.
Ev aramadan önce bankadan ön değerlendirme alın
Birçok alıcı önce evi bulur, krediyi sonra düşünür. Oysa sıralamayı tersine çevirmek size ciddi zaman kazandırır. Maaşınızın yattığı bankaya ya da birkaç farklı bankaya başvurarak gelirinize, mevcut borçlarınıza ve kredi geçmişinize göre ne kadar kredi kullanabileceğinize dair bir ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Bu ön değerlendirme kesin bir onay değildir; nihai karar, seçtiğiniz evin ekspertizi yapılıp belgeleriniz incelendikten sonra verilir. Yine de bütçenizin sınırlarını baştan görmek, gerçekçi bir arama yapmanızı ve satıcıyla daha güvenli konuşmanızı sağlar.
Peşinat ve aylık taksitleri gelirinize göre planlayın
Bankalar konut kredisinde evin değerinin tamamını değil, belirli bir bölümünü finanse eder; kalan kısmı peşinat olarak sizin karşılamanız gerekir. Bu oranlar mevzuata, konutun özelliklerine ve dönemin koşullarına göre değişebildiği için güncel bilgiyi mutlaka bankanızdan ve BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) gibi resmi kaynaklardan teyit edin.
Planlama yaparken şunları göz önünde bulundurun:
- Aylık taksitin, zorunlu giderlerinizden sonra rahatça ödenebilecek bir tutarda kalması
- Beklenmedik durumlar için ayrı bir birikim payı bırakılması
- Peşinatın yanında tapu harcı, ekspertiz ücreti, sigortalar ve taşınma gibi ek masrafların hesaba katılması
- Gelirinizde ileride oluşabilecek değişikliklerin düşünülmesi
Uzun vade taksiti düşürür ama toplam geri ödemeyi artırır; kısa vade ise tam tersini yapar. Hangisinin size uygun olduğunu kendi nakit akışınıza göre değerlendirin.
İlanlardaki "krediye uygun" ibaresi neden önemli?
Bir evin krediye uygun olması, bankanın o konutu teminat olarak kabul edip kredi kullandırabileceği anlamına gelir. Beğendiğiniz ev krediye uygun değilse, ön değerlendirmeniz ne kadar olumlu olursa olsun kredi çıkmayabilir. Bu yüzden satılık ilanlarımız arasında gezinirken bu bilgiye dikkat etmek, sizi boşa geçecek görüşmelerden korur.
Bir konutun krediye uygun sayılmasında genellikle şu unsurlar belirleyicidir:
- Kat mülkiyetli tapu: Binada kat mülkiyetinin kurulmuş olması. Kat irtifaklı ya da hisseli tapularda bankaların yaklaşımı farklı olabilir.
- İskân (yapı kullanma izin belgesi): Yapının projesine uygun tamamlandığını ve kullanılabilir olduğunu gösterir.
- Banka ekspertizi: Bankanın görevlendirdiği uzmanın konutu yerinde inceleyip olumlu rapor vermesi.
- Temiz hukuki durum: Tapuda kredi kullanımını engelleyecek haciz veya şerh gibi kayıtların bulunmaması.
Her bankanın kendi kriterleri olduğundan son kararı daima ilgili banka verir.
Ekspertiz: Kredi tutarı bu rapora göre belirlenir
Kredi sürecinin en kritik adımlarından biri ekspertizdir. Banka, lisanslı bir değerleme uzmanı aracılığıyla konutun piyasa değerini, yasal durumunu ve fiziksel özelliklerini inceletir. Kullanabileceğiniz kredi tutarı, satış fiyatına değil bu raporda belirlenen değere göre hesaplanır.
Ekspertiz değeri satış fiyatının altında çıkarsa aradaki farkı kendi kaynaklarınızla kapatmanız gerekebilir. Bu ihtimali baştan bilmek ve bütçenizde küçük bir pay ayırmak, son anda yaşanacak sürprizleri önler.
Teklifleri karşılaştırırken nelere bakmalı?
Yalnızca faiz oranına bakarak karar vermek yanıltıcı olabilir. Bankaların tekliflerini karşılaştırırken şu başlıkları birlikte değerlendirin:
- Faiz oranı ve oranın sabit mi değişken mi olduğu
- Vade seçenekleri ve aylık taksit tutarı
- Dosya masrafı, ekspertiz ücreti gibi ek kalemler
- Zorunlu ya da önerilen sigortalar ve bunların maliyeti
- Erken ödeme ve kredi kapatma koşulları
- Vade sonunda ödeyeceğiniz toplam tutar
Bankadan yazılı bir ödeme planı istemek, teklifleri aynı ölçüyle kıyaslamanın en kolay yoludur.
Hangi belgeler gerekir?
İstenen belgeler bankaya ve çalışma durumunuza göre değişse de genellikle kimlik belgesi, gelir belgesi (maaş bordrosu veya vergi levhası gibi), adres bilgisi ve satın alınacak konutun tapu bilgileri talep edilir. Serbest meslek sahiplerinden ve şirket ortaklarından ek belgeler istenebilir. Güncel listeyi başvurudan önce bankanızdan almak süreci hızlandırır.
Tapuda süreç ve ipotek tescili
Kredi onaylandıktan sonra satış işlemi tapu müdürlüğünde yapılır. Satışla birlikte konut üzerine bankanın lehine ipotek tesis edilir: Ev sizin adınıza tescil edilir, ancak kredi borcu bitene kadar tapuda bankanın teminatı olarak ipotek kaydı yer alır. Kredi tutarı genellikle tapu işlemiyle eş zamanlı olarak satıcıya aktarılır.
Randevu, harç ödemeleri ve gerekli belgeler konusunda bankanızla ve satıcıyla önceden koordinasyon kurmak, tapu gününün sorunsuz geçmesini sağlar.
DASK ve diğer sigortalar
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), hem tapu işlemlerinde hem de konut kredisinde aranan zorunlu bir poliçedir ve kredi süresince her yıl yenilenmesi gerekir. Bankalar bunun yanında konut sigortası veya hayat sigortası gibi poliçeler de isteyebilir ya da önerebilir. Hangi sigortanın zorunlu, hangisinin isteğe bağlı olduğunu sorun; poliçeleri farklı bir kurumdan yaptırma imkânınız olup olmadığını da öğrenin.
Krediyi kapattıktan sonra ipoteği kaldırın
Son taksiti ödediğinizde ya da krediyi erken kapattığınızda iş tam olarak bitmiş sayılmaz; tapudaki ipotek kaydının da kaldırılması gerekir. Borcun kapandığı tapu müdürlüğüne bildirilerek ipoteğin terkini (silinmesi) sağlanır. Bu adımın nasıl ilerleyeceğini bankanızdan teyit edin; ipotek kalkmadan evi satmak veya başka bir işlemde kullanmak zorlaşabilir.
Realty World Vega danışmanları nasıl yardımcı olur?
Krediyle ev almak, doğru konutu doğru belgelerle bulmakla başlar. Realty World Vega'daki danışmanlarımız, bütçenize ve ihtiyaçlarınıza uygun, krediye uygun konutları belirlemenize, tapu ve iskân durumunu baştan kontrol etmenize ve satış sürecindeki adımları planlamanıza yardımcı olur. Kredi kararını ve koşullarını bankalar belirler; biz ise bu yolculukta doğru evi bulmanız için yanınızda oluruz. Konyaaltı ve Antalya'da krediye uygun bir ev arıyorsanız bize ulaşın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve finansal danışmanlık yerine geçmez.
